VANAF 4 DECEMBER IN DE GROTE KERK BREDA: GAIA – PLANEET AARDE, EEN TENTOONSTELLING DIE VERTRAAGT, VERWONDERT EN VERBINDT
De Grote Kerk Breda zet haar monumentale ruimte in voor een van de grote vragen van deze tijd: hoe gaan we om met de aarde? Van 4 december 2026 t/m 16 januari 2027 brengt de tentoonstelling GAIA – Planeet Aarde kunstwerken bij elkaar die ons anders laten kijken naar een planeet die al miljarden jaren bestaat. Met een gigantische zwevende aardbol van de Britse kunstenaar Luke Jerram, verstilde videowerken van Marjan Laaper en ligelementen van Atelier Van Lieshout.
Kijken als een astronaut – GAIA van Luke Jerram
In het monumentale hart van de stad is het gigantische lichtkunstwerk GAIA van de Britse
kunstenaar Luke Jerram te zien: een traag roterende, van binnenuit verlichte aardbol toont
een fotorealistisch beeld van het aardoppervlak. Jerram baseerde het werk op
gedetailleerde NASA-beelden; 1 centimeter van GAIA staat gelijk aan 18 kilometer van
onze planeet.
Zwevend onder het hemelgat van de kerk, het hoogste punt in het monument, refereert
het zeven meter grote lichtkunstwerk aan het zogenoemde ‘overview effect’: de ervaring
die astronauten beschrijven wanneer zij de aarde, in al haar kwetsbaarheid, vanuit de ruimte zien. Grenzen vervagen, afstanden worden relatief en de planeet ziet eruit als één geheel.
De verstilde dierenwereld – videowerken van Marjan Laaper
Waar Luke Jerram de planeet van veraf bekijkt, zoomt de kunstenaar Marjan Laaper in op de individuele dierenlevens op onze aardbol. Haar videoprojecties op de wanden van de kerk tonen dieren die in de tijd bevroren lijken te zijn. Ze transformeren de monumentale ruimte tot een setting waarin de toeschouwer wordt uitgenodigd tot verstilling, reflectie en verwondering. Het resultaat is poëtisch, soms bijna sprookjesachtig.
Laapers werk volgt het ritme van een winterdag: overdag zie je de dieren subtiel verschijnen in het monument. Hoe verder de middag vordert, des te zichtbaarder ze worden: een bruine panda die tegen een pilaar aan ligt te slapen, een neushoorn die lijkt te wachten… Op wat? Vanaf 16 uur gaat het schemeren en wordt de Bengaalse oehoe wakker. En de Grote Kerk Breda heeft de primeur van een nieuw werk van Laaper: de witte wallaby.
Bouwen voor de toekomst – de Grote Kerk Breda als derde kunstwerk
GAIA en de projecties van Marjan Laaper vinden hun plaats in het derde werk van de
tentoonstelling: de Grote Kerk Breda zelf. Het monument, dat al eeuwenlang meebeweegt
met de tijd, geeft de tentoonstelling een extra lading. De kerk werd in de 15de en 16de
eeuw gebouwd, in een periode van zo'n 150 jaar. De middeleeuwse bouwmeesters
werkten dus voor toekomstige generaties en keken veel verder vooruit dan hun eigen
leven reikte. Die manier van denken is vandaag weer actueel. Hoe werken we samen aan een leefbare aarde?
De kunstwerken in de kerk geven ruimte voor verwondering over de planeet, die al 4,54 miljard jaar bestaat, en voor nieuwsgierigheid naar het leven om ons heen.
Van de maan naar de aarde
De tentoonstelling vormt een vervolg op Museum of the Moon, dat vijf jaar geleden in de Grote Kerk Breda te zien was. Waar bezoekers toen oog in oog stonden met de maan, kijken ze nu naar de planeet waarop mensen, dieren en natuur samenleven. De twee sferische werken zijn daarmee als vanzelf een tweeluik: eerst de blik op een ander hemellichaam, nu op onze eigen planeet, van buitenaf gezien.
Vertraag en verwonder – activiteiten in en rondom de tentoonstelling
In het interieur van het monument vind je de Flying Dishmen van Atelier Van Lieshout. Op deze zit- en ligelementen kunnen bezoekers even gaan liggen en kijken naar GAIA en de projecties van Laaper. Zo wordt het bezoek een ontspannen, lichamelijke ervaring. De Grote Kerk Breda heeft ook een programma samengesteld dat verschillende manieren biedt om te vertragen. Met Lieve aarde bijvoorbeeld, een project waarin jong en oud zich in een brief rechtstreeks tot de aarde kunnen richten. Verder zijn er een ligconcert, duurzame kerstmarkt, yoga en een lichtjesspeurtocht langs planten en dieren in het monument.
Overdag kan iedereen de Grote Kerk Breda binnenlopen om de tentoonstelling te ervaren. Van 11 tot 15.30 uur is de toegang vrij. Van 16 tot 19 uur is een entreebewijs nodig. Dan verandert ook de ervaring van het monument: het daglicht maakt geleidelijk plaats voor de avond, waarin Laapers Bengaalse oehoe (Encounter) tot leven komt en het licht van GAIA nog beter te zien is.
De tentoonstelling sluit aan bij de periode van het jaar waarin zij plaatsvindt en waarin het vanzelfsprekend is om even afstand te nemen, terug te kijken en vooruit te blikken.
Praktisch
GAIA – Planeet Aarde. Met werk van Luke Jerram en Marjan Laaper 4 december 2026 – 16 januari 2027 Grote Kerk Breda, Kerkplein 2, Breda
- 11–15.30 uur: vrije toegang
- 16–19 uur: € 3,50 – vanaf 16 uur wordt de Bengaalse oehoe wakker en komen de lichtkunstwerken nog beter tot hun recht
GAIA in cijfers
- Diameter: zeven meter
- 1 centimeter op het werk staat gelijk aan 18 kilometer
- Gemaakt met NASA-beelden op 120 dp
- Op 211 meter afstand zie je de aarde zoals een astronaut haar vanaf de maan ziet
- Soundscape: Dan Jones
Voor uitgebreide info: grotekerkbreda.nl/gaia
Check voor een bezoek de actuele openingstijden van de Grote Kerk Breda.
